Cyflwynwch gŵyn

Geirfa

Honiad

Mae hyn yn disgrifio'r hyn sy'n cael ei gwyno amdano. Gwneir honiad gan rywun a ddiffinnir fel achwynydd o dan y Ddeddf Diwygio'r Heddlu 2002 (gweler 'achwynydd'). Gall honiad gael ei wneud gan un neu fwy o achwynwyr am y gwasanaeth a gawsant gan heddlu. Er enghraifft, am fentrau troseddu ar draws y llu, trefnu adnoddau plismona, neu safonau plismona cyffredinol. Fodd bynnag, gall hefyd ymwneud ag ymddygiad unrhyw berson sy'n gwasanaethu gyda'r heddlu. Gall achos cwyn gynnwys mwy nag un honiad. Er enghraifft, gall person honni bod swyddog wedi eu gwthio ac wedi bod yn anghwrtais iddynt. Byddai hyn yn cael ei gofnodi fel dau honiad ar wahân sy'n ffurfio un achos cwyn. Mae pob honiad yn cael ei gofnodi yn erbyn categori penodol (gellir dod o hyd i restr lawn o'r categorïau honiadau a'u diffiniadau yn ein Canllawiau ar gasglu data am gwynion yn erbyn yr heddlu).

Awdurdod priodol

(Adran 29, Deddf Diwygio'r Heddlu 2002)
Y sefydliad sy'n gyfrifol am asesu sut i ddelio â chwyn. Er enghraifft, a ellir ei drin yn lleol neu a yw'n cyrraedd y meini prawf ar gyfer atgyfeirio at IOPC. Gall yr awdurdod priodol fod yn brif swyddog yr heddlu neu'r comisiynydd heddlu a throseddu ar gyfer y llu. Os yw ymchwiliad cwyn yn canfod bod gan rywun achos i'w ateb am gamymddwyn, mae'r awdurdod priodol yn gyfrifol am drefnu unrhyw achos camymddwyn. Os byddwch yn gwneud cwyn, bydd yr awdurdod priodol ar gyfer eich achos yn cysylltu â chi.

Achwynydd

Person sy'n gwneud cwyn am ymddygiad rhywun sy'n gwasanaethu gyda'r heddlu neu am lu heddlu. Mae'r gyfraith yn nodi'r amgylchiadau sydd angen bodoli i rywun wneud cwyn (gweler adran 5.6 o'n Canllawiau statudol ar system gwynion yr heddlu).

Cwyn

Mae cwyn yn unrhyw fynegiant o anfodlonrwydd a godir gan neu ar ran aelod o'r cyhoedd i lu heddlu. Nid oes rhaid gwneud cwyn yn ysgrifenedig ac nid oes rhaid i’r cwyn ddatgan yn benodol ei fod yn gŵyn.

Achos cwyn

Gall cwyn gynnwys mwy nag un honiad. Gall yr honiadau gael eu gwneud gan un neu fwy o achwynwyr, yn erbyn un neu fwy o bobl sy'n gwasanaethu gyda'r heddlu. Mae 'achos cwyn' yn cyfeirio at yr holl honiadau ac achwynwyr sy'n gysylltiedig â chwyn.

Ymchwiliad dan gyfarwyddyd

Ymchwiliad a gynhelir gan yr awdurdod priodol o dan gyfarwyddyd a rheolaeth IOPC. Mae IOPC yn cyfarwyddo'r ymchwiliad trwy benodi ymchwilydd a nodi ei gwmpas a'i strategaeth ymchwilio. Mae IOPC yn rheoli'r ymchwiliad trwy adolygu'r llyfrau polisi, gan gadarnhau bod yr ymchwiliad wedi bodloni'r cylch gorchwyl a gwneud y penderfyniadau ar ddiwedd yr achos.

Ymchwiliad annibynnol

Ymchwiliad a gynhaliwyd gan staff IOPC (Paragraff 19, Atodlen 3, Deddf Diwygio'r Heddlu 2002). Mae ymchwiliad annibynnol yn aml yn cael ei ddefnyddio ar gyfer y digwyddiadau mwyaf difrifol a/neu'r rhai sydd â’r mwyaf o fudd cyhoeddus. Er enghraifft, digwyddiadau sy'n achosi'r lefel fwyaf o bryder cyhoeddus, sydd â photensial uchel i effeithio ar gymunedau, neu sydd â goblygiadau difrifol i enw da'r gwasanaeth heddlu.

Ymchwiliad lleol

Ymchwiliad a gynhaliwyd gan yr awdurdod priodol ar ei ran ei hun (paragraff 16, Atodlen 3, Deddf Diwygio'r Heddlu 2002).

Corff plismona lleol

Y corff sy'n gyfrifol am yr holl blismona yn eu hardal. Mae'n dal y prif gwnstabl a'r llu i gyfrif. Mae hwn yn derm casgliadol ar gyfer:

  • Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu
  • Swyddfa'r Maer dros Blismona a Throseddu (ar gyfer ardal Gwasanaeth yr Heddlu Metropolitan)
  • y Cyngor Cyffredin (ar gyfer ardal heddlu Dinas Llundain) (Adran 101, Deddf yr Heddlu 1996)

Proses adolygu ymarfer myfyriol (RPRP)

Mae hyn yn canolbwyntio ar unioni mater a'i atal rhag digwydd eto trwy annog y rhai sy'n gysylltiedig i fyfyrio ar eu gweithredoedd a dysgu oddi ohonynt. Nid yw'n broses ddisgyblu nac yn ganlyniad disgyblu.

Adolygiad

Pan fydd cwyn wedi'i chofnodi o dan Atodlen 3 i'r Ddeddf Diwygio'r Heddlu 2002, mae gan yr achwynydd hawl i wneud cais am adolygiad o ganlyniad y gŵyn. Bydd yr adolygiad yn ystyried a yw canlyniad ymdrin â'r gŵyn yn rhesymol ac yn gymesur. Bydd yn cadarnhau yr adolygiad pan fydd y corff adolygu perthnasol yn canfod nad yw canlyniad y gŵyn yn rhesymol nac yn gymesur. Mae hyn yn berthnasol p'un a yw'r gŵyn wedi'i ymchwilio neu ei thrin mewn ffordd arall.

Gweithdrefnau arbennig

Mae gweithdrefnau arbennig ond yn berthnasol i ymchwiliadau i gwynion am aelod o lu heddlu neu gwnstabl arbennig. Yn achos unrhyw berson arall, rhaid i'r ymchwilydd gadw at y polisïau a'r gweithdrefnau perthnasol ar gyfer ymchwilio i honiadau o unrhyw fath o gamymddygiad. Rhaid i ymchwilwyr gymhwyso gweithdrefnau arbennig:

  • mewn ymchwiliad i gwyn, pan fydd arwydd y gallai’r person sy'n cael ei ymchwilio fod wedi cyflawni trosedd neu wedi ymddwyn mewn modd a fyddai'n cyfiawnhau achos disgyblu
  • ym mhob ymchwiliad i faterion ymddygiad cofnodadwy (paragraff 19A, Atodlen 3, Deddf Diwygio'r Heddlu 2002)

Gweithdrefn perfformiad anfoddhaol (UPP)

Cyfres o gamau a ddefnyddir i wella perfformiad rhywun. Fe'i defnyddir pan nad oedd person yn gallu neu wedi methu â chyflawni ei rôl i lefel foddhaol ond nad oedd yn torri'r Safonau Ymddygiad Proffesiynol.