Cyn-swyddog Heddlu Manceinion Fwyaf yn cael ei dedfrydu am sawl cyhuddiad o lygredd

Mae cyn-swyddog o Heddlu Manceinion Fwyaf (GMP) a ffurfiodd berthynas ag aelod o grŵp troseddu cyfundrefnol ac a rannodd wybodaeth gyfrinachol yr heddlu wedi cael ei charcharu.

Yn dilyn ymchwiliad a gyfarwyddwyd gan Swyddfa Annibynnol Ymddygiad yr Heddlu (IOPC) ac a gynhaliwyd gan Uned Gwrth-Lygredd GMP, cadarnhawyd y cyn-Gwnstabl Heddlu Tubah Hamid yn euog ddydd Iau, 9 Gorffennaf, yn Llys y Goron Lerpwl.

Ymddangosodd Hamid, 25 oed, am y tro cyntaf yn Llys Ynadon Lerpwl ym mis Mehefin 2025 i wynebu tri chyhuddiad o gamymddwyn mewn swydd gyhoeddus, achosi trosglwyddo delwedd neu sain o fewn carchar drwy gyfathrebiadau electronig, a phedwar cyhuddiad o gamddefnyddio cyfrifiaduron. Roedd rhain yn ymwneud â chael mynediad anghyfreithlon at wybodaeth ar systemau cyfrifiadurol heb ddiben plismona a darparu gwybodaeth i grŵp troseddu cyfundrefnol.

Heddiw (16 Medi), cafodd ei dedfrydu i dair blynedd o garchar am y cyhuddiadau o gamymddwyn mewn swydd gyhoeddus, pedwar mis am gamddefnyddio cyfrifiaduron a phedwar mis am y cyfathrebiadau carchar anghyfreithlon (ill dau i redeg ar yr un pryd â'r ddedfryd o dair blynedd).

Dangosodd tystiolaeth a ddatgelwyd yn ystod yr ymchwiliad fod Hamid, rhwng mis Rhagfyr 2021 a mis Mehefin 2022, wedi rhannu gwybodaeth gyfrinachol a chudd-wybodaeth heb unrhyw gyfiawnhad cyfreithlon dros wneud hynny.

Clywodd y llys ei bod mewn perthynas ag aelod o rwydwaith troseddol a oedd yn ymwneud â chyflenwi cyffuriau Dosbarth A, a'i bod wedi ei gynorthwyo fe trwy ddarparu gwybodaeth er mwyn iddo osgoi cael ei ganfod neu ei wylio.

Tra oedd hi dan ymchwiliad, gwelwyd Hamid ar 16 Mehefin 2022 yn mynd i mewn i gerbyd gyda’r dyn hwnnw er ei bod wedi hysbysu’r heddlu ei bod yn absennol oherwydd salwch ac yn methu gweithio. Yn ddiweddarach y diwrnod hwnnw, gwelwyd y car yn stopio pan ddaeth dyn arall at y cerbyd. Yn ddiweddarach, adferodd swyddogion gocên gan yr unigolyn a oedd wedi mynd at y car. Roedd presenoldeb Hamid yn darparu tystiolaeth ychwanegol ei bod yn ymwybodol bod y dyn oedd gyda hi yn ymwneud â gweithgarwch troseddol.

Cyn hyn, ar 25 Ebrill 2022, datgelodd yr ymchwiliad negeseuon testun rhwng y dyn a’r cyn-swyddog a oedd yn dangos ei fod yn poeni ei fod o dan wyliadwriaeth yr heddlu. Cynorthwyodd Hamid ef drwy ddarparu gwybodaeth am sut i wirio hyn, gan newid ei lwybrau teithio.

Ffeindiodd dadansoddiad o systemau cyfrifiadurol yr heddlu hefyd fod Hamid wedi cynnal chwiliadau rhwng Hydref 2021 a Mawrth 2022 ar bedwar unigolyn. Ar gyfer o leiaf dau o’r unigolion hynny, cysylltodd y swyddog â nhw yn fuan wedi’r chwiliadau, heb unrhyw ddiben plismona dilys amlwg dros wneud hynny.

Dywedodd Amanda Rowe, Cyfarwyddwr Ymgysylltu’r IOPC:

“Gall datgelu gwybodaeth gyfrinachol heb reswm na chyfiawnhad rhesymol danseilio’n sylweddol yr ymddiriedaeth a’r hyder sydd gan aelodau’r cyhoedd yn yr heddlu.

“Roedd ymddygiad Hamid yn ddigywilydd, yn llygredig ac yn droseddol. Roedd ei gweithredoedd, sef defnyddio ei safle o awdurdod i gynorthwyo gweithgarwch troseddol yn hytrach na’i atal, yn frad llwyr o ymddiriedaeth y cyhoedd ac nid oes lle i hynny mewn plismona.

“Roedd ei diffyg barn a’i diffyg proffesiynoldeb yn ddifrifol groes i’r ymddiriedaeth mae’r cyhoedd yn ei roi yn yr heddlu. Sicrhaodd yr ymchwiliad ei bod yn cael ei dal yn atebol am ei gweithredoedd ac o ganlyniad mae nawr ganddi gofnod troseddol.”

“Mae’r dystiolaeth rydym wedi’i gweld yn awgrymu bod hwn yn achos anibynnol o lygredd yr heddlu ar y raddfa hon, ond mae’r canlyniad yn anfon neges glir at unrhyw swyddog sy’n ymddwyn yn y fath fodd: byddant yn wynebu canlyniadau difrifol ac yn cael eu dwyn i gyfrif.”

Yn dilyn atgyfeiriad gan GMP, dechreuodd IOPC ei ymchwiliad cyfarwyddedig ym mis Ionawr 2022, dan gyfarwyddyd a rheolaeth Uned Gwrth-Lygredd IOPC.

Ar ôl cwblhau’r ymchwiliad, anfonwyd ffeil o dystiolaeth at Wasanaeth Erlyn y Goron (CPS), a awdurdododd y cyhuddiadau.