Ymchwilydd o Cumbria yn cael ei ddedfrydu am rannu gwybodaeth heddlu sensitif

Mae ymchwilydd ariannol a oedd yn gweithio i Heddlu Cumbria wedi cael ei garcharu am bedwar mis am gael mynediad anghyfreithlon i systemau'r heddlu a rhannu gwybodaeth gyfrinachol, yn dilyn ymchwiliad dan gyfarwyddyd gan Swyddfa Annibynnol Ymddygiad yr Heddlu (IOPC).

Roedd yr ymchwiliad, a gynhaliwyd gan Heddlu Swydd Gaerhirfryn, o dan gyfarwyddyd a rheolaeth Uned Gwrth-lygredd IOPC, yn edrych ar weithredoedd Barry Cowin, cyn-ymchwilydd sifilaidd. Ffeindiodd ymchwilwyr dystiolaeth ei fod wedi defnyddio ei swydd i chwilio am wybodaeth am bobl roedd yn eu hadnabod, gan gynnwys cofnodion ariannol a throseddol.

Ymddangosodd Cowin yn Llys Ynadon Caerhirfryn heddiw (15 Mai), lle cafodd ddedfryd o bedwar mis yn y carchar ar ôl pledio'n euog yn gynharach i saith trosedd.

Dywedodd Cyfarwyddwr IOPC, Amanda Rowe:

"Fel gweithiwr heddlu a chyn-swyddog, dylai Barry Cowin fod wedi bod yn cynnal y gyfraith, ond yn lle hynny fe ddefnyddiodd a rhannodd wybodaeth breifat sensitif nad oedd ganddo hawl i’w wneud.

"Roedd ei brofiad yn golygu ei fod yn gwybod yn berffaith dda beth a ddisgwylid ohono, sy'n gwneud y tanseiliad hwn o ymddiriedaeth hyd yn oed yn waeth.

Diolch i waith proffesiynol ymchwilwyr Cwnstabliaeth Swydd Gaerhirfryn, o dan gyfarwyddyd ein Uned Gwrth-Lygredd, datgelwyd maint ei droseddau, ac mae e bellach wedi cael ei ddal yn atebol."

Ymunodd Cowin â'r heddlu ym 1985 fel swyddog heddlu, cyn symud i'w rôl sifilaidd yn 2015. Cafodd y rhan fwyaf o'r troseddau a ymchwiliwyd iddynt eu cyflawni rhwng mis Awst 2022 a mis Mehefin 2024. Ymddeolodd yn ystod yr ymchwiliad.

Ffeindiodd yr ymchwiliad dystiolaeth ei fod wedi cael mynediad at systemau'r heddlu ar gais dau gyd-gysylltwr, ac wedi rhannu gwybodaeth sensitif heb unrhyw bwrpas plismona dros wneud hynny.

Roedd hyn yn cynnwys defnydd anghyfreithlon o system gyfrifiadurol ariannol yr heddlu, chwilio am geidwad cofrestredig cerbyd a oedd wedi bod mewn gwrthdrawiad gyda phartner ffrind, a rhannu gwybodaeth am gofnodion troseddol pobl.

Ar ddiwedd yr ymchwiliad, fe wnaethom gyfeirio'r achos at Wasanaeth Erlyn y Goron ym mis Medi 2025. Cafodd Cowin ei gyhuddo wedyn o bedwar cyhuddiad o fynediad anawdurdodedig i ddeunydd cyfrifiadurol a thri chyhuddiad o rannu data personol heb gydsyniad.