Swyddog Heddlu Gorllewin Canolbarth Lloegr wedi’i euogfarnu am ymosod ar fenyw

Mae swyddog Heddlu Gorllewin Canolbarth Lloegr wedi’i ddyfarnu'n euog o ymosod ar fenyw yn ystod arestio ei phartner mewn bloc o fflatiau yn ardal y Black Country, yn dilyn ymchwiliad gan Swyddfa Annibynnol Ymddygiad yr Heddlu (IOPC).

Tynnodd PC Calum Brand wallt y ddynes a'i phenelinio yn ei hwyneb pan geisiodd dorri ar draws swyddogion oedd yn hebrwng y dyn mewn gefynnau i lawr grisiau. 

Roedd PC Brand wedi gwadu un cyhuddiad o ymosod trwy guro ond yn Llys Ynadon Nottingham ddoe (15 Gorffennaf) fe’i ffeindiwyd yn euog. Disgwylir iddo gael ei ddedfrydu yn yr un llys ar 7 Medi. 

Roedd y dyn 27 oed yn un o bedwar swyddog a fynychodd aflonyddwch domestig yn y fflatiau yn Halesowen ar 16 Mehefin y llynedd.

Datgelodd gwiriadau ar ddyn yn y cyfeiriad ei fod yn cael ei geisio ar warant am fethu â mynychu'r llys. Cafodd ei atal a'i hebrwng allan o'r fflat i lawr grisiau cymunedol.

Mae fideo a wisgwyd ar gorff yr heddlu yn dangos y ddynes yn mynd at PC Brand o'r tu ôl cyn iddo afael yn ei gwallt, ei phinio i lawr wrth ei gwddf, a'i phenelinio tuag ochr ei phen. Dioddefodd anafiadau i'w hwyneb ond ni chafodd ei hanafu'n ddifrifol. 

Mewn cyfweliad, dywedodd PC Brand fod y ddynes wedi taro ei gefn ac, gan ofni y gallai fod ganddi arf, defnyddiodd yr hyn a gredai oedd yn rym priodol a chymesur. Fe’i harestiodd ar amheuaeth o ymosod ar swyddog heddlu, ond cafodd ei rhyddhau’n ddiweddarach heb gyhuddiad.

Fe wnaethon ni lansio ymchwiliad annibynnol yn dilyn atgyfeiriad ymddygiad gorfodol atom gan Heddlu Gorllewin Canolbarth Lloegr ar 4 Gorffennaf 2025.

Archwiliodd ein ymchwilwyr fideos, gwnaethant gymryd datganiadau gan swyddogion, cyfweld â PC Brand, ac adolygu hyfforddiant, polisïau a chanllawiau perthnasol yr heddlu.

Fe wnaethon ni drosglwyddo ffeil o dystiolaeth at Wasanaeth Erlyn y Goron (CPS) ar 18 Tachwedd ac fe awdurdodon nhw gyhuddiad o ymosod trwy guro.

Dywedodd Cyfarwyddwr Ymgysylltu IOPC, Derrick Campbell: “Roedd hon yn sefyllfa heriol i’r swyddogion. Roedd y dyn yn amlwg yn feddw, yn aneglur i raddau helaeth, ac roedd brwydr ar y grisiau. 

“Ceisiodd y ddynes ymyrryd, ac roedd ymateb PC Brand yn anghymesur ac yn ddiangen. Nid oedd unrhyw gyfiawnhad dros lefel y grym a ddefnyddiodd ac ni wnaethpwyd unrhyw ymdrech i dawelu'r sefyllfa. Nid oedd y ddynes yn peri bygythiad gwirioneddol i PC Brand ac, hyd at y pwynt hwnnw, nid oedd wedi dangos unrhyw ymddygiad ymosodol tuag at y swyddogion. 

“Dioddefodd y ddynes anafiadau i’w hwyneb gan y swyddog a ddylai fod wedi bod yno i helpu i’w hamddiffyn a’i diogelu.”

“Daeth ein hymchwiliad i’r casgliad hefyd fod gan PC Brand achos i’w ateb am gamymddwyn difrifol. Nawr bod materion troseddol wedi dod i ben, bydd yn rhaid i Heddlu Gorllewin Canolbarth Lloegr gynnal gwrandawiad camymddwyn cyn gynted â phosib.”