Canllawiau statudol ar system gwynion yr heddlu

Published 11 Aug 2026
Cyfarwyddyd

Lawrlwythwch ddrafft ymgynghori'r canllaw statudol, yn ogystal â thabl yn amlinellu manylion a rhesymau’r newidiadau a wnaed.

Mae gan IOPC ddyletswydd statudol i sicrhau a chynnal hyder y cyhoedd yn system gwynion yr heddlu yng Nghymru a Lloegr ac i sicrhau ei fod yn effeithlon ac yn effeithiol. Mae'r canllawiau statudol yn un o'r ffyrdd y mae IOPC yn cynorthwyo'r gwasanaeth heddlu a chyrff plismona lleol i gyflawni safonau uchel wrth ymdrin â chwynion, materion ymddygiad, a materion marwolaeth ac anafiadau difrifol, ac i gydymffurfio â'u rhwymedigaethau cyfreithiol. Mae'r canllawiau wedi'u cynllunio ar gyfer ymarferwyr sy'n delio â chwynion, materion ymddygiad, a materion marwolaeth ac anafiadau difrifol yn hytrach nag aelodau o'r cyhoedd.

Cyhoeddwyd y fersiwn gyfredol o'r canllawiau statudol yn 2020 i gyd-fynd â'r newidiadau sylweddol a wnaed i systemau cwynion a disgyblu'r heddlu o ganlyniad i’r Ddeddf Plismona a Throseddu 2017. Ers 2024 bu nifer o newidiadau deddfwriaethol sydd wedi'u cynllunio i wella effeithlonrwydd systemau cwynion a disgyblaeth yr heddlu ymhellach.

Mae'r diwygiadau a wnaethom i'r canllawiau statudol yn adlewyrchu'r newidiadau hynny ac yn darparu canllawiau neu eglurhad ychwanegol mewn rhai meysydd i gynorthwyo ymarferwyr ymhellach. Sylwer, nid yw'r diwygiadau yn cynnwys unrhyw un o'r darpariaethau yn y Bil Swyddi Cyhoeddus (Atebolrwydd). Os oes angen unrhyw newidiadau, fe fydd ymgynghoriad pellach.

Hoffem glywed yn uniongyrchol gan y rhai sy'n ymdrin â chwynion, materion ymddygiad a materion marwolaeth ac anafiadau difrifol. Hoffem hefyd glywed gan y rhai sy'n gallu cynnig persbectif defnyddwyr gwasanaeth, gan gynnwys y rhai sydd â phrofiad o gefnogi achwynwyr ac eraill sy'n ymwneud â system gwynion yr heddlu.

Mae drafft ymgynghori'r canllawiau, yn ogystal â thabl sy'n amlinellu'r manylion a'r rhesymau dros y newidiadau a wnaed, ar gael ar wefan IOPC. Mae copïau o'r deunyddiau ymgynghori hefyd ar gael yn Gymraeg.

Byddem yn gwerthfawrogi eich barn ynghylch a yw'r adrannau diwygiedig o'r canllawiau yn helpu ymarferwyr i ddeall y ddeddfwriaeth. Er enghraifft, 

•    ydyn nhw'n glir? 
•    a yw'r lefel gywir o fanylion wedi'i gynnwys?
•    ydyn nhw'n cefnogi'r newidiadau a fwriedir gan y diwygiadau?

Nid ydym yn ymgynghori ar:

•    y canllawiau presennol
•    y ddeddfwriaeth sy'n sail i'r diwygiadau

Nid oes rhaid i ymatebion fynd i'r afael â phob diwygiad. Rydym yn ddiolchgar am unrhyw fewnwelediad neu sylwadau sydd gennych ar y newidiadau a wnaed. 

Gellir anfon ymatebion drwy e-bost at [email protected] neu drwy'r post i Swyddfa Annibynnol Ymddygiad yr Heddlu, PO Box 473, Sale, M33 0BW. Os oes gennych unrhyw gwestiynau, mae croeso i chi gysylltu â ni.

Bydd pob ymateb yn cael ei ystyried wrth gynhyrchu'r fersiwn derfynol o'r canllawiau. Ar ôl cau'r ymgynghoriad, byddwn yn cynhyrchu adroddiad yn amlinellu'r camau a gymerwyd mewn ymateb i'r adborth.

Lawrlwytho cyhoeddiad
Maint y ffeil 2.15 MB | Math o ffeil PDF