Swyddog Met yn cael ei ddiswyddo am wahaniaethu yn erbyn person dan amheuaeth yn y ddalfa

Mae rhingyll dalfa Heddlu'r Met wedi cael ei ddiswyddo ar ôl iddo ddweud wrth berson oedd yn cael ei gadw yn y ddalfa ei fod yn 'arogli fel junkie ac na ddylai fod yn y wlad hon', ei fygwth ac wedyn ei wthio mewn i gwpwrdd.

Ymchwiliodd Swyddfa Annibynnol Ymddygiad yr Heddlu i ddefnydd y Rhingyll Heddlu (PS) Navin Thammanna o rym, yn ogystal â sylwadau y gwnaeth, ar ôl i dri o'i gydweithwyr godi eu pryderon gyda goruchwyliwr, a arweiniodd at y Met yn atgyfeirio'r digwyddiad atom ni.

Roedd PS Thammanna yn wynebu gwrandawiad camymddwyn difrifol yr wythnos hon a glywodd ei fod wedi defnyddio grym diangen ar y dyn, yn ogystal ag iaith ddirmygus a gwahaniaethol.

Roedd hyn yn torri safonau ymddygiad proffesiynol yr heddlu o ran awdurdod, parch a chwrteisi; cydraddoldeb ac amrywiaeth, ymddygiad annheilwng a defnyddio grym.

Ddydd Mawrth (17 Mawrth), ffeindiodd y panel disgyblu, a benodwyd gan y llu ac a gadeiriwyd gan y Cadlywydd Katie Lilburn, fod yr holl honiadau yn erbyn y swyddog wedi eu profi ac y dylid ei ddiswyddo heb rybudd. Bydd e hefyd yn cael ei roi ar y rhestr gwahardd plismona.

Dywedodd cyfarwyddwr IOPC, Amanda Rowe: “Mae swyddogion heddlu, ac yn enwedig swyddogion cadw, yn cario llawer iawn o gyfrifoldeb dros rai o aelodau mwyaf bregus y gymdeithas.

“Caniataodd PS Thammanna i’w hun i gael ei gynhyrfu gan y dyn a oedd heb amheuaeth yn bod yn anghydweithredol. Roedd y swyddog yn gamdriniol, yn anghwrtais ac fe ddefnyddiodd iaith wahaniaethol tuag ato.

“Roedd ei ddefnydd o iaith wahaniaethol yn gwbl annerbyniol, ac fe ddangosodd ddiffyg parch llwyr tuag at y dyn. Y math hyn o ymddygiad sy'n niweidio ymddiriedaeth a hyder y cyhoedd yn swyddogion yr heddlu.

“Caniateir i swyddogion heddlu ddefnyddio grym mewn sefyllfaoedd penodol, fodd bynnag rhaid i unrhyw rym a ddefnyddir fod yn rhesymol a chymesur. Roedd y dystiolaeth yn dangos yn glir bod defnydd PS Thammanna o rym yn ormodol a'i weithredoedd yn annerbyniol.

“Roedd yn ganmoladwy bod ei gydweithwyr wedi codi'r mater hwn gyda'u goruchwyliwr a rhoi tystiolaeth i gefnogi'r achos yn erbyn PS Thammanna. Mae hyn yn enghraifft dda o'r broses disgyblu yn gweithio’n effeithiol o ran dadwreiddio ymddygiad gwael swyddogion.”

Ffeindiodd ein ymchwiliad, a ddechreuodd ym mis Chwefror 2025, fod y dyn wedi cael ei gymryd mewn i ystafell Fresh Wharf Custody, Barking, dwyrain Llundain, ar 25 Ionawr 2025 ar ôl i'r heddlu ymateb i adroddiad am ddau ddyn yn ymladd. Ffeindiodd y swyddogion oedd yn bresennol ei fod o dan orchymyn allgludo a'i arestio.

Yn yr ystafell, difrïodd y rhingyll dalfa PS Thammanna y dyn, a oedd yn Asiaidd, ac fe wnaeth e sylwadau gwahaniaethol.

Aethpwyd â'r dyn, a oedd yn bod yn anghwrtais ac yn gamdriniol tuag at y swyddogion, i'r ystafell stripio a chwilio. Unwaith yn yr ystafell, dywedodd ei gydweithwyr wrth ein ymchwiliad fod PS Thammanna wedi bygwth y dyn gyda grym os na fyddai'n cydweithredu â swyddogion a'i wthio yn erbyn y cwpwrdd yn yr ystafell chwilio.

Y diwrnod nesaf, broliodd PS Thammanna wrth gydweithiwr am ei ddefnydd o rym.

Cododd tri o'i gydweithwyr y mater o’i ymddygiad gyda'u goruchwyliwr, gan ddweud ei fod yn amhroffesiynol ac yn annerbyniol.

Ar ôl dod â’n ymchwiliad i ben ym mis Mehefin 2025, daethom i'r casgliad y dylai'r swyddog wynebu gwrandawiad camymddwyn difrifol wedi’i drefnu gan y llu.

Fel rhan o'n ymchwiliad, gwnaethom ni anfon ffeil o dystiolaeth at Wasanaeth Erlyn y Goron (CPS) i ystyried cyhuddiad o ymosod trwy guro. Ym mis Mehefin 2025, penderfynodd y CPS beidio â chyflwyno cyhuddiad troseddol.